Jón Helgason 30.06.1899-19.01.1986

<p>Jón fæddist á Rauðsgili í Hálsasveit í Borgarfirði 30.6. 1899. Foreldrar hans voru Helgi Sigurðsson, bóndi á Rauðsgili, og Valgerður Jónsdóttir.</p> <p>Jón lauk stúdentsprófi frá MR 1916, mag.art.-prófi í norrænum fræðum við Hafnarskóla 1923 og doktorsprófi frá sama skóla 1925 með ritgerð um Jón Ólafsson frá Grunna- vík.</p> <p>Jón var forstöðumaður safns Árna Magnússonar í Höfn 1927-57 og síðan forstöðumaður Stofnunar Árna Magnússonar og var prófessor í íslenskri tungu og bókmenntum við Hafnarháskóla 1929-72.</p> <p>Jón var einn mikilvirkasti og víðkunnasti fræðimaður á sviði íslenskrar tungu og bókmennta á sinni tið. Hann var einkum þekktur fyrir ritstjórn á útgáfu eldri, íslenskra rita en var í raun afar vel að sér í íslenskri tungu og bókmenntum á öllum öldum og sinnti margvíslegum slíkum rannsóknum.</p> <p>Jón sendi árið 1939 frá sér ljóðabókina Úr landsuðri og komst með henni á bekk fremstu skálda síðustu aldar, fyrir hefðbundið form og fágaðan, meitlaðan og áhrifamikinn stíl. Í ljóðum hans örlar á einmanaleika og söknuði þess er eyðir lífinu erlendis í gamlar skræður innan múrveggja, samanber Lestin brunar:</p> <blockquote>Þú átt blóðsins heita hraða, <br>hugarleiftur kvik; <br>auðlegð mín er útskersblaða <br>aldagamalt ryk.</blockquote > <p>Mörg ljóða hans eru hreinar perlur, s.s. Áfangar, Árnasafn, Í vorþeynum, Á Rauðsgili og Lestin brunar.</p> <p>Jón þýddi auk þess snilldarlega ýmis erlend kvæði, gömul og ný, sem finna má í ritunum Tuttugu erlend kvæði og einu betur og Kver með útlendum kvæðum. Þar má nefna þýðingar á ljóðum eftir franska 15. aldar skáldið Francois Villon, Játvarðskvæði og Tveggja manna tal, eftir A.E. Housman, að ógleymu fyrsta erindinu af Gaudeamus igitur, eða Kætumst meðan kostur er.</p> <p align="right">Merkir Íslendingar. Morgunblaðið 30. maí 2015, bls. 28.</p>

Erindi

Heimildarmaður/flytjandi í eftirfarandi hljóðritum

5 hljóðrit
Dags Safnmark Efni Heimildarmenn #
28.12.1963 SÁM 92/3158 EF Sjá nú er liðin sumartíð; frásögn um lagið og konuna sem heimildarmaður lærði lagið af Jón Helgason 28313
28.12.1963 SÁM 92/3158 EF Frásögn um lagið og kvæðið; Hér er kvenfólk hér er vín eftir Ólaf Indriðason Jón Helgason 28316
28.12.1963 SÁM 92/3158 EF Fantaskarinn fram sig dró Jón Helgason 28320
xx.11.1965 SÁM 92/3158 EF Sagt frá hljóðritinu með Þorsteini Björnssyni frá Bæ í Borgarfirði Jón Helgason 28324
xx.11.1965 SÁM 92/3158 EF Gunnarsrímur: Gunnar fríður fram með bróður, kveðið með stemmu Gvendar dúllara Jón Helgason 28325

Tengt efni á öðrum vefjum

Jón Hrólfur Sigurjónsson uppfærði 30.06.2015