Thordis Louise Ottenson Gudmunds 16.09.1896-01.01.1988

Thordis Louise Ottenson Gudmunds er fædd í Winnipeg 16. september 1896. Foreldrar hennar eru hjónin Nikulás Ottenson (Össursson) og Anna Guðmundsdóttir, föðursystir Hjartar Lárussonar (sja númer 6). Lovísa, eins og hún er oftast nefnd, fékk almenna mentun í alþýðuskólum borgarinnar og í hússtjórnardeild búnaðarskóla Manitaba-fylkis. Átta ára gömul fór hún að læra orgelspil, og þrettan ára píanóspil hjá Jónasi Pálssyni og síðar hjá Lyle Sweatman, sem lært hafði eins og Jónas, hjá frægum kennurum í Þýzkalandi. Síðar varð hún að hætta námi fyrir efnahagslegar ástæður. En brátt fór hún að kenna sjálf, og lærði þá jafnframt að leika á pípuorgel hjá Fred Gee, besta organleikara Winnipegborgar í þá tíð. Þá var hún 18 ára og fór skömmu síðar til Minneapolis til frekara náms í organslætti. Eftir það tók hún að sér söngstjórn og organslátt í kirkju Tjaldbúðarsafnaðar og hélt þeirri stöðu þangað til séra Friðrik Bergman dó og kirkjan var seld. Auk þessa æfði hún barnasöngflokka og aðstoðaði við söngsamkomur frá því hún var 15 ára.

Að læknisráði varð Lovísa að taka sér hvíld, og á því tímabili bauðst henni af hendingu atvinna í hljóðfæraflokki, sem lék á gildaskálum og í danshöllum. Hún var ekki sérstaklega hrifin af því starfi, en það var léttara en kenslan og gaf meira í aðra hönd. Við þetta var hún fram að jólum 1927, er hún flutti til Los Angeles, California. Ári síðar eða í byrjun ársins 1929 hóf hún nám í hærri tónfræði við „Olga Steeb“ píanó skólann undir leiðsögn Dr. Mary Earr Moore, sem talin er fremsta tónskáld, meðal kvenna, í óperastíl, í Bandaríkjunum. Hún lauk þriggja ára námsskeiði á ári og hálfu með kennaraprófi í tónfræði í júní 1930. Jafnframt náinu vann hún í hljóðfærabúð og kendi. Skömmu áður, eða í marz 1930 giftist hún Steinthor Gudmunds, og fluttu þau brátt til Blaine, Wash., þar sem hún hafði á hendi kenslu. Að hálfu öðru ári liðnu fóru þau suður til San Francisco og síðar til Berkeley, þar sem þau nú eiga heima. Þau eiga tvo sonu stálpaða.

Á síðari Winnipeg árunum mun Lovísa fyrst hafa farið að búa til sönglög, þó þekking hennar í raddskipun væri lítil eða engin. Var eitthvað af þeim sungið á samkomum og þóttu góð. Og þegar hún hóf tónfræðinám við skólann, voru henni veitt námsverðlaun fyrir þessi fyrri ára lög.

Þrátt fyrir heimilis annir, barnauppeldi og önnur nauðsynjastörf hefir hún gefið tilfinningum sínum lausan taum við og við í nýjum söngvum og hljóðfæra lögum . Tónskálda samkunda Californíu hafði nokkur af tónverkum hennar á heimssýningunni í San Francisco 1939-40, og í árssamkepni félagsins vann hún fyrstu verðlaun 1940 fyrir „Spinners Song“ og næsta ár fyrir „Mamma ætlar að sofa“ við kvæði Davíðs Stefánssonar. En hið fyrnefnda er við kvæði eftir skáldkonuna Laura Goodman Salverson (Lára og Lovísa eru systkina dætur) í þýðingu eftir Dr. Sig. Júl. Jóliannesson. „Visnar vonir“ við kvæði eftir Dr. Richard Beck var sungið í útvarp 1941. Reyndar hafa mörg lög Lovísu verið flutt í útvarp og á samsöngum víðsvegar í Canada og Bandaríkjunum og jafnvel úti á Íslandi. Að minsta kosti 40 tónverk liggja eftir hana, af ýmsum tegundum, svo sem einsöngvar og tvísöngvar með píanó undirspili, kórsöngvar, kantata, hljóðfæraslagir o.s.frv. Um eitt skeið skrifaði hún fáeina glenssöngva (jazz), meðan hún vann við og var snortin af þeirri tegund hljómlistar, en gaf það fljótt á bátinn.

Meðal þeirra laga, sem flutt hafa verið í útvarpi og á almannafæri, eru þessi:

  1. The Spinners Song (Laura G. Salverson)
  2. Visnar vonir (Richard Beck).
  3. Mamma ætlar að sofa (Davíð Stefánsson)
  4. Dagarnir (Höf. ekki nefndur)
  5. Harmaljóð (Höf. ónefndur)
  6. Caprice
  7. Sleep, Sleep
  8. Slumber Song
  9. Strange Flower (með upplestri)
  10. High O'er Dune Hills
  11. Jú, eg hefi áður unnað (Jakobína Johnson)
  12. Need

Meðal þeirra mörgu, sem enn hafa ekki verið flutt opinberlega, má nefna:

  1. Love Seene – tvísöngur, Leifur hepni og unnusta hans, úr sögunni „Lord of the Silver Dragon“ eftir frænku hennar Laura Goodman Salverson
  2. Simon the Cobbler (kantata)
  3. Intermezzo, og
  4. Ieelandic Prelude, bæði fyrir píanó

Þau af lögum frú Gudmunds, er ég hefi kynst, eru frumleg og kveða nokkuð við annan tón en íslensk lög yfirleitt, án þess þó að sleppa sér út í fjarstæður sumra nýtísku höfunda.

Nokkur Vestur-Íslensk tónskáld. Gísli Jónsson. Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga. 1. janúar 1950, bls. 85.


Tengt efni á öðrum vefjum

Organisti, söngstjóri, tónlistarkennari, tónlistarmaður og tónskáld
Ekki skráð

Jón Hrólfur Sigurjónsson uppfærði 17.09.2014