Hljóðrit tengd efnisorðinu Orðtök

Úr Ísmús

Dags Safnmark Efni Heimildarmenn #
10.10.1966 SÁM 85/260 EF Spurt um málshætti og veðurspár Ingibjörg Sigurðardóttir 2389
10.10.1966 SÁM 86/800 EF Séra Stefán í Vatnsfirði var mikill brandarakarl. Hann hafði það fyrir orðtak ef eitthvað fór miður Halldór Guðmundsson 2737
10.10.1966 SÁM 86/800 EF Einn maður hafði það fyrir sið að segja aðeins hálfa setninguna ef hann vildi ekki segja það beint ú Halldór Guðmundsson 2739
09.11.1966 SÁM 86/829 EF Sigfús var kallaður Fúsi flummur. Hann var duglegur en skrýtinn í tali. Eitt sinn var hann sendur me Þorvaldur Jónsson 3040
09.11.1966 SÁM 86/829 EF Fúsi flummur sagði mikið af skrýtnum orðtökum sem að aðrir skyldu ekki. Þorvaldur Jónsson 3041
09.11.1966 SÁM 86/829 EF Endurminning um konuna á Reykjavöllum; skrýtið orðtak hennar Þorvaldur Jónsson 3047
21.12.1966 SÁM 86/863 EF Guðmundur Arason bjó í Súðavík. Hann var ríkur en skrýtinn maður. Víborgur bjó þar skammt frá honum Halldór Guðmundsson 3440
24.02.1967 SÁM 88/1520 EF Heimildarmaður kannast ekki við það að hafa heyrt sögur af fólki sem hafði illt augnaráð. Þó heyrði Valdimar Björn Valdimarsson 3973
30.03.1967 SÁM 88/1551 EF Þórður í Grænumýri og Þorsteinn í Hrútatungu. Þórður var frískur maður. Þorsteinn gamli í Hrútatungu Jón Guðnason 4368
27.06.1968 SÁM 89/1773 EF Frásagnir af Gesti Ebeneserssyni. Hann kenndi Jóhannesi Kristvinssyni að spá í vetrarbrautina. Jóhan Sigvaldi Jóhannesson 6560
24.01.1968 SÁM 89/1802 EF Heimildarmaður heyrði lítið talað um drauga. Fólk trúði því að draugur ásækti Þorodd á Úlfsstöðum, e Kristín Guðmundsdóttir 7013
26.01.1968 SÁM 89/1804 EF Jóra í Jórukleif. Heimildarmaður heyrði ekki mikið af tröllasögum. Jóra var bóndadóttir í Flóanum, h Katrín Kolbeinsdóttir 7044
20.02.1968 SÁM 89/1819 EF Sagt frá Páli Jónssyni og unnustu hans, Þorbjörgu Sigmundsdóttur; inn í fléttast saga Páls af Eyjólf Valdimar Björn Valdimarsson 7223
20.02.1968 SÁM 89/1820 EF Lok frásagnar af uppruna orðtaksins „Hver veit nema Eyjólfur hressist“. Fékk Árni menn til að taka g Valdimar Björn Valdimarsson 7224
01.03.1968 SÁM 89/1835 EF Tyrkjaránið á Berufjarðarströnd. Þar komu tyrkirnir og rændu. Hjón voru á Berufjarðarströnd ásamt mó Þorbjörg R. Pálsdóttir 7464
01.03.1968 SÁM 89/1835 EF Spurt um „Hver veit nema Eyjólfur hressist“. Heimildarmaður sagðist hafa heyrt það í útvarpinu. Þorbjörg R. Pálsdóttir 7465
12.03.1968 SÁM 89/1849 EF Kálfshvarf í Svalvogum. Um aldamótin bjuggu hjón í Svalvogum, Kristján og Guðrún. Heimildarmaður lýs Sigríður Guðmundsdóttir og Ólafía Jónsdóttir 7642
12.03.1968 SÁM 89/1851 EF Eyjólfur Bjarnason skipstjóri telst eiga: „Hver veit nema Eyjólfur hressist“. Eyjólfur var veikur og Sigríður Guðmundsdóttir og Ólafía Jónsdóttir 7675
12.03.1968 SÁM 89/1851 EF Eyjólfur Bjarnason skipstjóri telst eiga: „Hver veit nema Eyjólfur hressist“. Eyjólfur var hákarlas Sigríður Guðmundsdóttir og Ólafía Jónsdóttir 7676
12.03.1968 SÁM 89/1851 EF Um orðtakið „Hver veit nema Eyjólfur hressist“. Menn voru að tala við gamlan mann og segja honum það Sigríður Guðmundsdóttir og Ólafía Jónsdóttir 7677
26.03.1968 SÁM 89/1870 EF Farið með ummæli álfkonu; Fögur ertu stóratunga Jóhanna Elín Ólafsdóttir 7898
23.06.1968 SÁM 89/1919 EF Máltæki Guðbjörg Jónasdóttir 8416
19.08.1968 SÁM 89/1928 EF Vestfirsk orðtæki Valdimar Björn Valdimarsson 8523
10.09.1968 SÁM 89/1943 EF Amma heimildarmanns kunni mergð málshátta Jónína Jónsdóttir 8670
07.10.1968 SÁM 89/1965 EF Örnefnið Hnífar og saga af því. Breiðavík og Lági-Núpur liggja saman að landamærum. Hamrar eru þar s Einar Guðbjartsson 8907
24.10.1968 SÁM 89/1983 EF Páll Jónsson og sagan „Hver veit nema Eyjólfur hressist“. Páll og Eyjólfur voru líkmenn ásamt fleiru Valdimar Björn Valdimarsson 9144
13.05.1969 SÁM 89/2065 EF Eitt sinn fóru konurnar á Lónseyri að veiða um sláttinn. Þær fóru á milli mjalta. Þær náðu stórri lú Bjarni Jónas Guðmundsson 9994
21.05.1969 SÁM 89/2075 EF Um Skúlamálið. Lárus sýslumaður kom að Látrum. Þá mætti hann Helga á túninu og þurfti Lárus að fá si Bjarni Jónas Guðmundsson 10112
22.05.1969 SÁM 89/2080 EF Máltæki Árna Jónssonar faktors. Hann hafði það að orðtaki að segja alltaf jú, annars. Einu sinni kom Bjarni Jónas Guðmundsson 10155
24.04.1970 SÁM 90/2284 EF Sagt frá Páli Jónssyni frá Mýrum í Dýrafirði sem var mikil sögumaður og sífelt raulandi eða kveðandi Valdimar Björn Valdimarsson 12194
24.04.1970 SÁM 90/2285 EF Saga af Eyjólfi sem komst til Portúgal og var skilinn þar eftir, komst aftur til Ísafjarðar, en druk Valdimar Björn Valdimarsson 12195
06.05.1970 SÁM 90/2290 EF Goskarlar hétu þessu nafni af því að þeir höfðu ekkert fast verk. Það voru mörg máltæki á Síðu. Þau Valgerður Gísladóttir 12233
12.07.1970 SÁM 91/2367 EF Spurt er um máltækið: Hver veit nema Eyjólfur hressist. Heimildarmaður þekkir þetta vel en veit ekki Valdimar Thorarensen 13217
15.07.1970 SÁM 91/2372 EF Upphaf orðtaksins „Nú er stand á Goddastöðum“ Skúli Guðjónsson 13308
02.02.1971 SÁM 91/2385 EF Skaftfellsk orðatiltæki með skýringum: „Snúast eins og nafar í gati“ og „Þakka tevatnið sykurlaust“ Guðrún Filippusdóttir 13553
05.11.1971 SÁM 91/2415 EF Spurt um ála; menn sem voru hnýsnir voru kallaðir „bölvaðir smugálar“ Þorsteinn Guðmundsson 13858
15.11.1973 SÁM 92/2582 EF Frásagnir um Gísla nokkurn, m.a. máltæki sem haft er eftir honum: „Látið þið nú sjá að þið séuð frá Gunnfríður Rögnvaldsdóttir 15016
09.04.1974 SÁM 92/2593 EF „Jú alltaf kemur Oddur aftur“ máltæki og tilurð þess; heimild fyrir frásögninni Gunnfríður Rögnvaldsdóttir 15131
09.04.1974 SÁM 92/2593 EF „Illt er illur að vera aldrei er honum gott ætlað“ Gunnfríður Rögnvaldsdóttir 15136
22.05.1974 SÁM 92/2600A EF Um Kolbein í Dal hreppstjóra og barnsfaðernismál; Kjarkmaður Kolbeinn í Dal Valdimar Björn Valdimarsson 15246
07.12.1974 SÁM 92/2618 EF Máltæki eignuð álfkonu: Trébalinn mjólkar holt; Þvo laust en þurrka fast þá mun hárið fallegast; All Sveinn Einarsson og Björg Ólafsdóttir 15474
12.07.1975 SÁM 92/2637 EF Draumar: Segðu það steininum heldur en engum Kristín Níelsdóttir og Ágúst Lárusson 15665
25.02.1977 SÁM 92/2693 EF Orðtak og tilurð þess: Ég veit með vitinu mínu, þó ég liggi í fletinu mínu Soffía Vagnsdóttir 16082
06.04.1977 SÁM 92/2708 EF Hvernig máltækið „hver veit nema Eyjólfur hressist varð til“; orsökin var drykkjuskapur skútusjómann Gunnfríður Rögnvaldsdóttir 16260
22.06.1977 SÁM 92/2730 EF Hver veit nema Eyjólfur hressist Guðrún Ólafsdóttir 16491
01.07.1977 SÁM 92/2739 EF Hvalreki á Gunnarsstöðum og orðtakið „Éttu hvalinn Styrbjörn“; Styrbjarnarkyn Óli Halldórsson 16646
27.06.1979 SÁM 92/3048 EF Spurt um málfar og málshætti Þórður Jónsson 18113
13.09.1979 SÁM 93/3285 EF Jón Ósmann skaut eitt sinn fjórar álftir í skoti; sagt frá selveiðum hans; aflraunum við Hannes Hafs Benedikt Jónsson og Guðmundur Jóhannesson 18436
16.08.1980 SÁM 93/3332 EF Máltæki og tilurð þess: „Það held ég, að þú sért almáttugur Benedikt“ Gunnlaugur Tryggvi Gunnarsson 18876
18.11.1981 SÁM 93/3337 EF Um orðtakið „Þetta er gamall fiskur frá Guðmundi á Ósi“ Jón Ólafur Benónýsson 18942
29.05.1969 SÁM 85/110 EF Um orðtækið „seint í ver“ Guðmundur Þorsteinsson frá Lundi 19257
12.07.1969 SÁM 85/156 EF Dýrleif í Parti sagði mér, en ég hafði áður sagt henni Jón Þorláksson 19933
02.08.1969 SÁM 85/169 EF Skýring á orðtækinu þar stendur hnífurinn í kúnni og sagt frá þeirri trú að ef menn þurftu að fara f Friðrik Jónsson og Emilía Friðriksdóttir 20137
02.08.1969 SÁM 85/169 EF Um „að hampa sjö djöflum“, ef setið var auðum höndum Emilía Friðriksdóttir 20150
12.08.1969 SÁM 85/193 EF Spjall um sögurnar á undan og orðtæki þau sem koma fyrir í þeim Kristín Geirsdóttir 20474
12.08.1969 SÁM 85/193 EF Góð ertu harðgreip; skýringar á orðum á eftir Kristín Geirsdóttir 20475
17.08.1969 SÁM 85/306 EF Máltækið fari hann grár og gangandi Brynjúlfur Sigurðsson 20690
31.07.1970 SÁM 85/494 EF Lengri útgáfa af Bí bí og blaka; Hægt er þreyja þorrann og góuna; tildrög Sólrún Helga Guðjónsdóttir 22997
12.08.1970 SÁM 85/525 EF Oft gjalda fætur minnisleysis Þórður Guðbjartsson 23488
01.09.1970 SÁM 85/565 EF Mér var alveg að hverfa veröldin, var orðtæki þegar fólk hafði verið að festa blund, en vaknaði aftu Bjargey Pétursdóttir 24071
01.09.1970 SÁM 85/565 EF Mér var alveg að hverfa veröldin Bjargey Pétursdóttir 24072
07.09.1970 SÁM 85/579 EF Barð í efri góm á kind og tannlausu fólki, skæll á hesti; þú verður bara að bíta á barðið kerling Aðalsteinn Jóhannsson 24352
29.06.1971 SÁM 86/614 EF Sums staðar var slátrað lambi þegar búið var að hirða: að skera í slægjurnar; fjallkind eða fjallala Guðrún Auðunsdóttir 24982
01.07.1971 SÁM 86/615 EF Gleyptu Gýpa, vissu fleiri en þögðu þó Anna Jónsdóttir 25000
24.07.1965 SÁM 92/3221 EF Máltæki í sambandi við fugla Rakel Bessadóttir 29339
xx.12.1965 SÁM 86/961 EF Að ganga sér til húðar Páll Þorgilsson 35192
21.02.1969 SÁM 87/1108 EF Vestfirsk orðtök Guðfinna Gísladóttir 36550
02.03.1983 SÁM 93/3408 EF Fæðið á skútunum: vigtað út fyrir vikuna, brauð, sykur og smjörlíki, síðan lögðu menn til fisk sjálf Sæmundur Ólafsson 37251
23.07.1975 SÁM 93/3604 EF Fráfærur í Grímsey og hjáseta í Fjörðum; skýring á orðtakinu að skíta í nytina sína; frásögn af konu Óli Bjarnason 37478
24.02.1979 SÁM 00/3955 EF Sull í lækjum, fjöruleikir, legið á bryggjum að dorga, “að pilka” - bundið við veiðar af bryggju (sé Árnína T. Guðmundsdóttir og Laufey V. Snævarr 38247
24.02.1979 SÁM 00/3955 EF Það lóar ekki á steini = sjórinn gutlar ekki á steinana í fjörunni, rjómalogn Árnína T. Guðmundsdóttir og Laufey V. Snævarr 38248
24.11.1982 SÁM 93/3372 EF Talað um kunnáttu ömmunnar á orðtökum, málsháttum og skrítlur, tekið og flutt dæmi um söguna um bein Halldór Laxness 40209
14.07.1983 SÁM 93/3398 EF Um setningu sem fréttaritari sendi frá sér í frétt um eftirleitir og saga af bílstjóra sem var hrekk Gunnlaugur Tryggvi Gunnarsson 40419
18.11.1985 SÁM 93/3506 EF Hver veit nema Eyjólfur hressist Kristján Jónsson 41134
04.08.1989 SÁM 93/3571 EF Að segja drauma; óheillavænlegir draumar. Menn segja helst óvenjulega drauma sem þeir telja að hafi Ingvar Guðfinnsson 42893
04.08.1989 SÁM 93/3571 EF Málshættir um drauma. Rætt um málsháttinn: "Svo rætist hver draumur sem hann er ráðinn". Ingvar Guðfinnsson 42894
29.08.1989 SÁM 93/3577 EF Spurt um draumaráðningamenn og draumspaka menn; ráðning vondra drauma; máltæki: "Oft er ljótur draum Eyrún Guðjónsdóttir 42965
19.9.1990 SÁM 93/3804 EF Uppruni orðtaksins: "það er allt önnur ella". Hinrik Þórðarson 43048
29.9.1992 SÁM 93/3824 EF Saga um uppruna orðtaksins: "að míga upp í vindinn". Magnús Gestsson 43228
25.02.2003 SÁM 05/4040 EF Segull eða næla - stelpur eru frekar seglar í þessum skilningi Guðný Hrund Sigurðardóttir og Ingibjörg Rafnar Pétursdóttir 45324
29.09.1972 SÁM 91/2791 EF Gamansaga af kvistgati sem Tryggvi nokkur "rak við í gatið". Einnig gamansaga af því hver væri húsbó Einar Árnason 50154

Úr Sagnagrunni

Eiríkur Valdimarsson uppfærði 3.04.2020